Ateşli Havale/Febril Konvülziyon

+

Ateşli Havale/Febril Konvülziyon

Halk arasında ateşli havale/ nöbet olarak bilinen febril konvülziyon, 6 ay-5 yaş arasındaki çocuklarda genellikle viral enfeksiyonlara bağlı, ateşin hızla yükselmesi sonucu ortaya çıkan ve çoğu zaman aileleri çok korkutan ancak beyinde kalıcı hasar bırakmayan bir durumdur. Çocukta aniden kol ve bacaklarda kasılma ya da gevşeme, gözlerin kayması, bilinçte kısa süreli kayıp ve bazen morarma görülebilir, nöbet çoğunlukla birkaç dakika içinde kendiliğinden sona erer. Çocukların %2-5’in de görülür. Yine ateşli nöbetlerin %85’i basit tip dediğimiz yani 15 dakikadan kısa süren, aynı gün içinde tekrarlamayan ve tüm vücudu tutan nöbetler şeklindedir. Febril konvülziyon genellikle selim seyirlidir ve bir kez geçirilir, ancak bazı çocuklarda tekrarlayabilir. Anne, baba veya kardeşlerinde ateşli nöbet öyküsü olanlarda, düşük ateşle nöbet geçirenlerde, ilk nöbetini 1 yaşın altında geçirenlerde ve ateşle nöbet arasındaki süre kısa olanlarda, ateşli nöbetin tekrarlama olasılığı yüksektir. Febril konvülziyonda tetkikler altta yatan enfeksiyona (üst solunum yolu enfeksiyonu, orta kulak iltihabı, ishal) göre değişkenlik gösterebilir.  Amaç nöbetin kendisinden çok, ateşe yol açan nedeni ortaya koymaktır.  Genellikle EEG, beyin MR görüntüleme veya daha ileri tetkiklere gerek yoktur. Ateşin düşürülmesi ve altta yatan enfeksiyonun tedavisiyle çocuk genellikle hızla normale döner. Ancak bazı durumlarda çocuk nöroloğuna başvurmak mutlaka gereklidir.

  • Nöbet 5 dakikadan uzun sürüyorsa
  • Aynı ateşli hastalık sırasında birden fazla nöbet oluyorsa
  • Nöbetten sonra çocuk uzun süre kendine gelmiyorsa, bilinç bulanıklığı devam ediyorsa
  • Nöbet sadece kol, bacak ya da vücudun bir tarafında oluyorsa
  • Çocukta nöbet dışında gelişim geriliği, yürüme–konuşma gecikmesi gibi sorunlar varsa
  • 6 aydan küçük veya 6 yaşından büyük bir çocukta ateşli nöbet görülmüşse
  • Ailede epilepsi öyküsü varsa
  • Ateşli nöbet, ilk kez yaşanıyorsa ve aile çok endişeliyse
  • Nöbet ateşle birlikte değil de nedensiz ortaya çıkmış gibi görünüyorsa

Bu durumlar yoksa, kısa süren, tek seferlik, ateşle ilişkili ve çocuğun hızla normale döndüğü nöbetler çoğu zaman iyi huyludur ve genellikle çocuk hekimi takibi yeterlidir. Eğer yukarda bahsedilen durumlardan biri varsa, çocuk nöroloğu değerlendirmesi çocuğun güvenliği ve doğru izlem planı için önemlidir.

Febril konvülziyon epilepsi değildir ve çoğu çocukta ilerleyen yıllarda nörolojik bir sorun, okul başarısında düşüklük gelişmez. Febril konvülziyon geçiren çocukların çok küçük bir kısmında ileride epilepsi gelişir ve bu risk, toplum ortalamasından yalnızca biraz daha yüksektir. En önemli yaklaşım, nöbet sırasında çocuğu yan yatırarak güvenliğini sağlamak, ağzına hiçbir şey sokmamak ve nöbet 5 dakikadan uzun sürerse 112 acil yardımı çağırmaktır. Düzenli takip, ateşli hastalıklarda bilinçli yaklaşım ve ailelerin nöbet esnasındaki yaklaşımları konusunda doğru bilgilendirilmesi, hem tekrar riskinin hem de kaygının azalmasında en etkili unsurlardır.