Yaz mevsimi tatil ve eğlence demek olsa da, epilepsi ile yaşayan çocuklar ve yetişkinler için bazı riskleri de beraberinde getirir. Hava sıcaklığındaki aşırı artış, vücudun hassas dengesini bozarak nöbetlerin tetiklenmesine neden olabilir.
Sıcak Hava Nöbetleri Nasıl Tetikler?
Vücut ısısının artması (hipertermi), sinir sistemi üzerinde doğrudan bir baskı oluşturur. İşte sıcakla birlikte gelen temel risk faktörleri:
Vücut Isısının Yükselmesi: Beyin, aşırı ısınmaya karşı oldukça hassastır. Vücut ısısı kontrol edilemez düzeyde arttığında, beyindeki elektriksel aktivite düzensizleşebilir ve bu da nöbet eşiğini düşürebilir.
Sıvı ve Elektrolit Kaybı (Dehidrasyon): Terleme ile birlikte vücut sadece su değil; sodyum ve potasyum gibi nöronların sağlıklı çalışması için gerekli mineralleri de kaybeder. Elektrolit dengesizliği, epilepsi hastaları için en yaygın nöbet tetikleyicilerinden biridir.
İlaç Metabolizması: Bazı antiepileptik ilaçlar vücudun terleme mekanizmasını etkileyebilir veya güneş ışığına karşı hassasiyeti artırabilir. Ayrıca, dehidrasyon kanda ilaç konsantrasyonunun değişmesine neden olabilir.
Uyku Bozuklukları: Aşırı sıcaklar nedeniyle bozulan uyku düzeni, nöbetlerin en büyük tetikçisidir.
Sıcak Havalarda Korunma Stratejileri
Aşırı sıcaklardan korunmak için basit ama etkili şu adımları izleyebilirsiniz:
Hidrasyona Dikkat Edin: Çocuğunuzun susamasını beklemeden gün içine yayılmış şekilde su içmesini sağlayın. Fiziksel aktivite varsa sıvı alımını artırın.
Günün En Sıcak Saatlerinden Kaçının: Saat 11:00 ile 16:00 arasında, güneş ışınlarının en dik geldiği zamanlarda dışarı çıkmamaya özen gösterin.
Giyim Seçimi: Teri hapseden sentetik kumaşlar yerine; açık renkli, bol ve pamuklu kıyafetleri tercih edin. Şapka ve güneş gözlüğü kullanımını ihmal etmeyin.
Serinleme Molaları: Dışarıda vakit geçiriliyorsa sık sık gölge veya klimalı alanlarda dinlenin. Vücudu serinletmek için ılık (soğuk değil) duşlar veya ıslak havlu kompresleri yapabilirsiniz.
İlaç Saklama Koşulları: İlaçlarınızı doğrudan güneş ışığı alan veya aşırı ısınan yerlerde (örneğin araba içi) bırakmayın. Oda sıcaklığında muhafaza edin.
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
Sıcak çarpması belirtileri ile nöbet öncesi belirtiler bazen karışabilir. Eğer çocuğunuzda;
Aşırı halsizlik ve kafa karışıklığı,
Mide bulantısı veya kusma,
Nöbet sıklığında artış veya nöbet tipinde değişiklik,
Ciltte aşırı kuruluk (terlemenin durması) gibi belirtiler fark ederseniz vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun.
Sonuç
Epilepsi, yaz tatilinin tadını çıkarmanıza engel değildir. Sadece vücudun “soğutma sistemine” biraz yardımcı olmanız ve sıvı dengesini korumanız gerekir. Unutmayın, iyi bir planlama ile sıcakların risklerini minimize etmek mümkündür.
