Nörolojik Değerlendirme Ne Zaman Gereklidir?

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) tanısı çoğunlukla aile ve öğretmen görüşmeleri, çocuk psikiyatristinin klinik değerlendirmesi ve bazı ölçekler/testler yardımıyla konur. Ancak bazı çocuklarda, DEHB belirtilerine başka bir nörolojik durumun eşlik edip etmediğini anlamak için çocuk nörolojisi değerlendirmesi gerekebilir.

Özellikle belirtiler yalnızca DEHB ile açıklanamıyorsa nörolojik inceleme önem kazanır. Gebelik, doğum ve doğum sonrası döneme ait öyküde sıra dışı durumlar bulunması, çocuğun yaşına uygun gelişim basamaklarına geç ulaşması veya bazı basamakları hiç kazanmamış olması (geç yürüme, geç konuşma gibi) bu duruma örnektir. Konuşma gecikmesi, otizm belirtileri, kaslarda belirgin güçsüzlük, denge ve yürüme sorunları, daha önce geçirilmiş ya da devam eden nöbetler (epilepsi) varlığı DEHB’ye eşlik eden bir nörolojik problemi düşündürebilir. Ayrıca ailede otizm, epilepsi, genetik hastalık öyküsü bulunması veya akraba evliliği olması da çocuğun nörolojik açıdan değerlendirilmesini gerektiren durumlardandır.

DEHB’yi düşündüren davranışların çok ani başlaması, çocuğun önceki gelişimi normal seyrederken kısa sürede belirgin değişiklikler göstermesi durumunda, altta yatan beyinle ilişkili başka bir hastalık (örneğin enfeksiyonlar, genetik nedenler veya bağışıklık sistemiyle ilişkili bazı beyin hastalıkları) akla gelmelidir.

Bir diğer önemli durum ise, DEHB için uygun doz ve yeterli sürede kullanılan ilaçlara rağmen beklenen faydanın sağlanamamasıdır. Bu gibi durumlarda DEHB’ye eşlik eden başka bir nörolojik sorun olup olmadığı araştırılmalıdır.

Nörolojik değerlendirme kapsamında; ayrıntılı nörolojik muayene, gerekli görülürse EEG (beyin dalgalarının incelenmesi) ve beyin MR görüntüleme yapılabilir. Yapılan değerlendirmeler sonucunda DEHB’ye eşlik eden nörolojik bir durum saptanırsa, bu çocuklar çocuk psikiyatristi ve çocuk nöroloğu tarafından birlikte takip edilir.

Özetle: Her DEHB tanısı alan çocuğun nörolojiye yönlendirilmesi gerekmez. Ancak belirtiler alışılmışın dışında seyrediyorsa, gelişimsel ya da nörolojik ek bulgular varsa veya tedaviye yanıt yetersizse, nörolojik değerlendirme çocuğun doğru tanı ve uygun tedaviyi alması açısından büyük önem taşır.